لارستان كهن > -
شرفنامه (مكاتبات دیوانی ایالت فارس و لارستان در دوره صفویه) تألیف "روح الله" منشی متخلص به فتوحی تصحیح "محمد باقر وثوقی"از سوی كتابخانه مجلس منتشر می شود.
-
شرفنامه یا كتاب انشاء مولانا روح الله الشیرازی یا منشآت مولانا روح الله منشی شیرازی مجموعه منشاتی است كه مكاتبات، منشورات، احكام، پروانجات، عرایض و رسایل دوران حكومت «ابراهیم بیگ تواچی باشی» ملقب به «ابراهیم خان ذوالقدر» 947 تا 962 قمری «شاه ولی بیگ تاتی اوغلی» مشهور به «شاه ولی سلطان ذوالقدر» 966 تا 978 قمری و «ولی سلطان قلخانچی ذوالقدر»978تا 985 قمری در ایالت فارس را شامل می شود.
هر چند برخی از مكاتبات آن؛ تا سال های پس از حكومت آنان را شامل می شود، اما تقریبا تمامی نامه های مربوط به نیمه دوم سده 11 قمری و رویدادها و حوادث سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایالت فارس و لارستان است.
از زندگانی مولانا روح الله شیرازی متخلص به فتوحی به جز آن چه در منشآت او می توان یافت اطلاع دیگری در دست نیست. از او با عنوان منشی یاد شده است و در یك مورد او از خود با عنوان رو ح الله منشی و منشی الممالك والبلاد یاد كرده ایست. شواهد نشان می دهد كه او از منشیان دربار ابراهیم خان ذوالقدر و احتمالا شاه ولی سلطان و ولی سلطان ذوالقدر از حكام فارس در دوره شاه تهماسب صفوی بوده است.
قدیم ترین تاریخ گذاری مكاتبات در این اثر به سال 949 قمری بر می گردد و دو نامه نیز با تاریخ 961 قمری در منشات آمده است و آخرین نامه از لحاظ تاریخ گذاری مربوط به سال 987 قمری است.
فتوحی در سبك انشای خود بشدت تحت تأثیر خواجه محمود گاوان قرار داشته و مانند مكاتبات ریاض الانشاء كه آمیخته ای از نثر و نظم است در شرفنامه نیز همین رویه را دنبال كرده است. به عبارت دیگر فتوحی ریاض الانشاء را اوج هنر انشاء دانسته و معتقد بوده كه پس از آن بازار هنر انشاء كسادی یافته است و از این رو درصدد آمده تا الگوی آموزشی مناسبی در انشاء برای فرزندش و آیندگان از خود بر جای گذارد و در حقیقت او در شرفنامه از سبك و شیوه و روش ریاض الامنشا پیروی كرده است.
فتوحی، شرفنامه را بر مقدمه و پنج مقاله و خاتمه تقسیم نموده است. مقدمه آن كوتاه و در باب «معنی انشاء و قاعده املاء و آداب مكاتبات» است. مقاله اول آن با عنوان « در نوشتن عرضها» مشتمل بر دوازده مكاتبه است و مقاله دوم با عنوان «از حكام به حكام و اعالی به اعالی و اعالی نسبت به ادانی» شامل بیست و شش نامه و مقاله سوم «تتمه مقاله دوم» با عنوان «از جانب اكابر عالی مراتب به اعلی مراتب و ادنی مراتب» در بردارنده سی و سه مكاتبه و مقاله چهارم «مقاله سوم» با عنوان «مكاتبات اعیان به خدمت حكام عالیشأن» شامل چهارده نامه است و مقاله پنجم «مقاله ثالثه» با عنوان «از اخوان الصفا و ارباب محبت و وفا به امثال و اكفا» مشتمل بر هفت نامه است و خاتمه ای تحت عنوان «در منشورات و مكتوبات و احكام مختلفه» مشتمل بر دو فصل دارد كه فصل اول در منشورات و مكتوبات متفرقه نامگذاری شده و شامل نه نامه و فصل دوم در احكام مشتمل بر هفت حكم است پس از آن تحت عنوان مقطعات شش قطعه در موضوعات مختلف آمده است و به این ترتیب باب اول به اتمام رسیده .
در واقع شرفنامه فتوحی لاری شیرازی از لحاظ تاریخی به دو دوره حاكمیت ابراهیم خان ذوالقدر 947 تا 962 قمری و دوران حاكمیت شاه ولی سلطان و ولی سلطان بین سال های 966 تا 985 قمری تقسیم شده است.
شرفنامه (مكاتبات دیوانی ایالت فارس و لارستان در دوره صفویه) تألیف "روح الله منشی" متخلص به فتوحی تصحیح "محمد باقر وثوقی" با همكاری "خدیجه عالمی" و "منوچهر ایزدنیا" به زودی از سوی كتابخانه،موزه و مركز اسناد مجلس شورای اسلامی منتشر می شود.
منبع خبر:http://www.icana.ir/News/Cultural/2011/1/143341/0/default.aspx
